Luchtig zuurdesembrood

Elke week eten we een zuurdesembrood, zelf gemaakt.

Het is een vast ritueel. Op vrijdagavond wordt het zetsel gemaakt, op zaterdag wordt het brood gekneed en gebakken, en op zondag en de dagen daarna, zitten we lekker te peuzelen.

Op zich was ik wel tevreden met het brood, maar het was steeds zo stevig! Je kent het wel, van dat Duitse zuurdesembrood, veel smaak maar ook heel compact. Na 1 sneetje brood zat je eigenlijk al vol.

Kon dat niet beter?

Jazeker wel! Door stom toeval en wat experimenteren, is ons brood heerlijk luchtig geworden en is het nu nog meer genieten.

Voorheen werd er altijd roggemeel gebruikt om het zetsel te maken. Dat geeft een heerlijke smaak, en binnen korte tijd was het zetsel al flink aan het bubbelen. Maar... roggemeel is geen fijn meel om een luchtig brood te maken. Het rijst voor geen meter.

Op een dag was het roggemeel op en stond er alleen nog maar een aangebroken zak met biologisch volkorenmeel. Bij gebrek aan beter, maakte ik het zetsel dan maar met het volkorenmeel.

Het zetsel:

In een kom deed ik:

• apart gehouden zuurdesem van het vorige brood
• water, ik spoel het bakje met het zuurdesem uit, zodat alle achtergebleven restjes ook in de kom terecht komen
• en net zo veel biologisch volkorenmeel totdat het een dikke zompige brei is geworden

Goed roeren en opzij gezet tot de volgende dag.

De volgende dag was het zetsel gigantisch gerezen, zag het er erg luchtig uit en zat er flink wat activiteit in het spul!

Het brood:

Voordat het brood gemaakt kan worden, schep ik eerst een aantal lepels van het zetsel in een bakje. Dat wordt in de koelkast bewaard als starter voor het volgende brood.

Dan twee theelepels zout toevoegen.

Daarna wordt er witte tarwebloem toegevoegd en begint het kneden.
En blijf de bloem toevoegen totdat je merkt dat het deeg niet meer plakt tijdens het kneden en je een elastisch en stevig deeg hebt.

Ik controleer dit altijd op twee manieren.

• Als je er een bol van maakt en laat rusten, mag het niet meteen als een plumpudding in elkaar zakken, maar moet het zijn bolvorm blijven behouden.
• En wanneer je met je vinger in het deeg prikt, moet het elastisch weer terugveren.

Het rijzen

Eerst liet ik het brood altijd voorrijzen, daarna kneden en dan uiteindelijk nog een keer laten rijzen in de bakvorm.

Tegenwoordig kneed ik het deeg goed en zorgvuldig en daarna gaat het meteen in de bakvorm.

Ik heb gemerkt dat het brood het beste rijst, wanneer je met een actief zetsel aan de slag gaat. Soms, wanneer je wat langer wacht, dan zakt het zetsel weer wat in, alsof de bacterien er de brui aan hebben gegeven, moe van al het harde werk.

Op zich werkt dat ook prima, maar wanneer ik brood kneed, wanneer het zetsel er nog actief en bruisend uitziet, dan rijst ook later het brood veel sneller en hoger en wordt het luchtiger.

Ik laat het deeg altijd rijzen in de oven. Die staat uit, maar ik zet er wel altijd een bakje met heet water bij, net van de kook af. Zo wordt het warm in de oven en droogt het deeg niet uit.

Wanneer het brood lekker hoog is gerezen, de boel afbakken. Laten afkoelen op een rooster en en de volgende ochtend zitten we lekker te smullen van een heerlijk, amper zurig, zacht en luchtig brood.

Hmmm!

Het brood is hier niet zo hoog gerezen, omdat ik te weinig deeg in de vorm had gedaan. Maar hij is wel lekker luchtig!

Een nieuwe broodbakmachine

Zoals jullie misschien weten bakken we regelmatig zelf een brood. Er kan niets tegenop, tegen zelf gebakken heerlijk geurend supervers brood!

Is het geen zuurdesem, dan wel gewoon regulier brood. De zuurdesem bak ik altijd in de oven, maar gewoon brood wordt ook vaak gebakken in de broodbakmachine. Tot een tijdje geleden, toen de oude broodbakmachine spontaan uit elkaar viel.

Tijd voor een nieuwe!

En wat is dat een hoop uitzoekwerk. Er zijn zoveel mogelijkheden, het is ontzettend moeilijk kiezen, elke machine heeft wel iets wat de andere weer niet heeft. En bij elke machine staan er weer heel veel reacties en ervaringen, van slecht tot goed. Moeilijk om daar wijs uit te kunnen.

We zouden bij onze oude machine kunnen blijven, maar ik wilde toch wel eens zien wat er nog meer op de markt was. Heel wat sites en fora afgestruind naar ervaringen en advies.

Natuurlijk ook overwogen om voortaan alles met de hand en de oven te doen, dat is tenslotte het goedkoopste. Maar ik vond het gemak toch ook wel belangrijk, vijf minuutjes werk en een mooi brood, dat is toch wel fijn.

En zo viel mijn keuze uiteindelijk op een best onbekend merk, de Unold Backmeister 68511.

De reden waarom nou net deze machine het is geworden?

Ook al was de machine best duur, mij beviel de vorm van het bakblik het meest. De vorige machine, en ook vele andere geven zo'n raar vierkant, metershoog brood. Haast onmogelijk om in handige boterhammen te snijden.

Maar deze geeft een mooie vorm, smal en toch hoog genoeg, bijna hetzelfde als de bekende broodvorm zoals we die kennen uit de winkel. Plus er zit nog een extra bakblik bij, voor twee kleinere broodjes te bakken. Lijkt me ook handig!

Daarnaast bevalt me de dubbele kneedhaak wel, het deeg wordt veel beter gekneed. En dat is alleen maar goed!

En als laatste ben ik bijna geeneen slechte recensie tegengekomen op het internet over deze machine. het enige minpuntje is de piep van het apparaat. Die is wat hard. Tja, als dat alles is.

Het lijkt bijna een reclame spot, maar dat is niet de bedoeling.

Na een paar keer proberen komen er nu heerlijke broden uit, die prima lukken en heerlijk smaken.

Nu moet ik alleen nog een keer opnieuw gaan berekenen, hoe duur de broden nu zijn, aangezien de afschrijving van de machine wat hoger is geworden. Maar dat komt nog wel een volgende keer.

Tot die tijd genieten we lekker van ons dagelijks verse brood!

Brood uit de broodmachine

Af en toe maken we ook brood in de broodmachine.

Vaak is dat een klein brood, wel heel lekker, maar een beetje een afwijkende vorm, waardoor we vaak veel te grote plakken hebben. Dat is dan wel lekker, maar niet goed voor de lijn.

Ik was benieuwd hoeveel zo'n brood nu eigenlijk kost.

Daarom heb ik alle ingredienten opgeschreven, afgewogen en omgerekend. Inclusief het waterverbruik en de electriciteit. En zo weet ik precies wat de kostprijs is van een brood uit de broodbakmachine.

Sommige gewichten zijn bij benadering, ik weet niet precies wat 1 theelepel of 1 eetlepel gist of zout weegt. Dus daar heb ik bij moeten gokken, maar bij benadering zal het vast wel kloppen.

De meeste producten zijn biologisch of fairtrade, dus wanneer het moet kan het nog een stuk goedkoper.

Eerst de prijzen waarvan ik ben uitgegaan:

5 kilo volkoren meel: 5,50 euro (0,0011 euro/gram)
5 kilo superbloem   : 5,59 euro (0,00119 euro/gram)
1 kilo moutpoeder   : 2,25 euro (0,00225 euro/gram)
125 gram droge gist : 1,65 euro (0,0132 euro/gram)
1 kilo zout         : 0,40 euro (0,0004 euro/gram)
1 ltr zonnebloemolie: 1,40 euro (0,0014 euro/gram)
500 gr zonnebloempit: 1,60 euro (0,0032 euro/gram)
500 gr suiker fairtr: 1,19 euro (0,00238 euro/gram)
1 kWh electriciteit : 0,23 euro (0,00023 euro/watt)
1 m3 water          : 0,45 euro (0,00045 euro/liter)
       
En nu dus alles omrekenen naar de benodigde hoeveelheden:

340 gram volkorenmeel  : 0,37 euro

180 gram superbloem    : 0,21 euro

10 gram moutpoeder     : 0,02 euro

8 gram droge gist      : 0,11 euro

10 gram zout           : 0,004 euro

24 gram zonnebloemolie : 0,03 euro

30 gram zonnebloempitt : 0,10 euro

30 gram suiker fair tr : 0,07 euro

270 cl water           : 0,00012 euro

390 Watt electriciteit : 0,09 euro

In totaal kost dit brood dus: 1,01 euro

Update 4 juni 2010:
In de reacties werd terecht nog gesproken over de afschrijvingskosten van de machine. Als je die meerekent, wordt de prijs wel wat duurder.

De machine kostte 30 euro.
We hebben hem zo'n 5 jaar en ik reken zo'n 40 broden per jaar. Dus laten we zeggen dat we zo'n 200 broden ermee hebben gebakken.

Dan is dat 30 / 200 = 0,15 cent per brood erbij.

Dus de prijs van het brood inclusief afschrijving is: 1,16 euro

Netjes toch? Volgens mij is dat goedkoper dan in de supermarkt, of bekijk ik het dan verkeerd? Of misschien moet ik het per snee brood omrekenen?

Eigenlijk, gezien de fair trade en biologische ingredienten, moet je het vergelijken met een biologisch brood, die zijn vaak een stuk duurder in de winkels dan dit broodje.
(Hij is trouwens niet zo geweldig gerezen, omdat de gist nogal oud is.)

Hm, misschien loont het toch de moeite om wat vaker brood te bakken.

Het heeft genoeg voordelen om zelf brood te bakken:

• Het is goedkoper.
• Je weet precies wat er in zit.
• Geen plastic broodzakken meer.
• Altijd versgebakken brood

Redenen genoeg!

Meel van de molen - het vervolg

"We leven met de wind, maar niet van de wind!"

Dat vertelde een molenaar mij aan de telefoon, tijdens mijn zoektocht naar biologisch meel uit de directe buurt. Zowiezo een leuke uitdrukking, maar er zat natuurlijk wel een betekenis achter.

Waarom de molens niet meer malen

Het kwam erop neer dat de meeste molens misschien wel af en toe wat graan of koren malen, maar het is nooit genoeg om rendabel te zijn.

Zie het maar voor je, zo'n grote molen begint te leven. De wielen, raderen en allerlei andere mechanismes beginnen krakend te draaien. De maalstenen draaien en vergruizen het graan tot meel. Alles stoft, wordt wit. Er gebeurt van alles.

En is er eenmaal meel geproduceerd, dan moet de boel weer worden schoongemaakt, opgeruimd, ingepakt en voorbereid worden voor de eventuele volgende beurt.

Een hoop werk, voor een paar zakjes meel die je verkoopt aan particulieren. Het kost tijd voor de molenaar, tijd om schoon te maken, de boel moet draaiende blijven, onderhoud. En vaak zijn het vrijwilligers die de molen draaiende houden.

Dan moet je nog een afzetpunt vinden, voldoende klandizie en het moet ook nog eens voldoende geld opbrengen om het allemaal te bekostigen. Dat is niet niks.

Kortom, het kost veel, maar levert weinig op.

En zeker als je moet concurreren tegen de moderne bedrijven die razendsnel meel leveren, goedkoop en van goede kwaliteit. Misschien zelfs beter, omdat de stenen in een molen grover malen dan de industriële versies.

Terug naar het begin

Daar sta ik dan, met mijn hopeloos romantisch idee van meel, gemalen in een prachtige ouderwetse molen uit de buurt. Dat doet zeer! Dit zijn niet de Middeleeuwen! We leven in moderne tijden nu. Het gaat niet om nostalgie, ambacht en liefde voor een product. Het gaat om geld, winstgevendheid, efficiency en massaproductie.

Er was geen molen in het rijtje dat zijn eigen meel leverde. Hoogstens 1 soort meel, als aanvulling, maar de meeste meel in de molenwinkels komt van andere plaatsen. Wel van molens uit Nederland, dat wel.

Maar... ik ben niet zorgvuldig geweest.

We gaan even terug naar het begin, de Genneper Watermolen. Daar was mij verteld dat het meel uit Frankrijk werd gehaald. Toch wilde ik er wat meer van weten, bijvoorbeeld waar uit Frankrijk dan wel?

'Frankrijk?' zei de dame achter de toonbank. 'Dat geldt misschien voor sommige soorten meel, maar de grote 5 kilo zakken met professioneel meel komen gewoon uit Nederland hoor. We werken samen met 7 molens uit Nederland, die het meel leveren.'

Oh! Dat maakt de hele kwestie ineens totaal anders. Het komt gewoon uit Nederland!

Dat betekent dat ik niet meer verder hoef te zoeken. Graag wilde ik weten welke molenaars dat zijn, maar dat kon ze me niet vertellen. Maar daar kom ik nog wel achter. En welke meelsoorten dan uit Frankrijk kwamen, wist ze ook niet precies, maar in ieder geval niet de zakken 'Professioneel Meel van de Moolenaar'.

Mooi.

Kortom, ik kan gewoon bij mijn oude vertrouwde molen blijven.

Het is wel een leuke zoektocht geweest. Een paar molens bezocht en bekeken, gesproken met een molenaar, nieuwe dingen geleerd. Meer waardering voor de herkomst van mijn eten. En meer waardering voor de (vrijwillige) molenaars.

Missie geslaagd!

Lokaal koren op de lokale molen

Ik heb heel veel inspiratie gekregen, van een boek. Bij de meesten vast wel bekend, en zo niet, dan moet je meteen naar de bieb rennen en het lezen:

No-Impact man van Colin Beavan

Geweldig, herkenbaar, confronterend en ook de nodige humor. Ik vertel er een andere keer veel meer over. Het heeft zoveel raakvlakken, dat ik er een hele weblog vol over kan schrijven. Maar Colin doet al hetzelfde en veel beter ook, klik hier om naar zijn weblog te gaan.

Leuk detail, ik begon met het boek toen ik pas geleden in het vliegtuig zat. Enig schuldgevoel was wel aanwezig, moet ik zeggen. Ook zonder boek al, maar dat terzijde.

Maar goed, in het boek vertelt hij over lokaal eten. Ook op zijn weblog legt hij uit wat zijn regels en redenen zijn in verband met voedsel.

Het komt er op neer, dat je probeert om je voedsel van zo dichtbij mogelijk te halen. En dan niet in de dichtstbijzijnde supermarkt, maar zo dichtbij mogelijk geteeld, geoogst, gegroeid, enzovoort. En dan ook nog het liefst biologisch of zo gezond mogelijk.

Ik moet toegeven, ik ben er al een tijd mee bezig. Steeds vaker stond ik me te verbazen in de Natuurwinkel notabene, hoeveel groente er uit verre regionen kwam. Sperzieboontjes uit Egypte, Aubergine en tomaten uit Israel, Courgette uit Frankrijk. Sterker nog, er waren maar een paar groenten uit Nederland, het meerendeel dus niet!

Dat kan beter. Veel beter.

Dus langzaam aan ben ik begonnen om ons eten van dichterbij te halen. Daarom ook het moestuintje, of de zorgboerderij in de buurt. En hoe meer ik ermee bezig ben, hoe leuker het wordt. Ik krijg er echt een voldaan gevoel van, wanneer ik weer iets vind dat in de buurt ligt en waar ik relatief gemakkelijk naar toe kan.

En het hoeft echt niet zo dat al ons eten ineens lokaal wordt, of dat we ineens nooit meer kiwi's of sinaasappels eten. Maar het lijkt me wel een uitdaging om zoveel mogelijk lokaal te eten. En natuurlijk houd ik dat bij op de weblog.

De eerstvolgende uitdaging:

Meel!

Ik haal gewoonlijk het meel voor brood bakken van de Genneper Watermolen in Eindhoven.

Heel naïef van mij, ondanks dat de molen zelf niet maalt, dacht ik dat het meel toch uit de buurt zou komen. Maar toen ik daar om vroeg, werd mij met trots verteld dat het meel uit Frankrijk kwam, speciaal geselecteerd.

Het meel is dan ook prima, ik gebruik het al jaren naar tevredenheid. Maar toch ga ik eens beter rondkijken, zijn er molens in de buurt die het meel zelf malen en ook het koren uit de buurt gebruiken?

Via de pagina http://molen.startpagina.nl/ zie ik precies welke molens er in de buurt liggen. En kan ik op de bijbehorende websites zien of ze ook meel malen en verkopen.

De Roosdonck te Nuenen (afstand 11 kilometer)
Open zaterdag: 10.00 uur - 15.00 uur

De Bijenkorf te Gemert Bakel (afstand 11 kilometer)
Open zaterdag van 13.00 uur tot 16.00

Holten's molen in Deurne (afstand 13 kilometer)
Open op maandag 20.00 - 22.00 en iedere 1e en 3e zondag van de maand van 13.00-16.00 uur.

Korenmolen 't Nupke in Geldrop (afstand 16 kilometer)
Open zaterdag: van 10.00 tot maximaal 16.00 uur

Ik ga snel een rondje bellen, mailen en misschien wel een bezoekje brengen om te kijken of zij me verder kunnen helpen hiermee.

Wordt vervolgd!

Zuurdesem maken

Elke week bak ik een zuurdesembrood. Steeds wanneer ik dan een brood aan het kneden ben, houd ik op het eind een klein stukje deeg over. Dat bewaar ik dan in de koelkast en gebruik ik voor het volgende brood.

Maar de laatste keer was ik er niet met mijn gedachten bij en heb ik al het deeg opgebruikt voor het brood. Met als gevolg dat ik zonder zuurdesem zat! Dus moest ik weer helemaal opnieuw beginnen.

Ik heb er maar meteen een berichtje op de weblog van gemaakt, het leek me wel leuk om te beschrijven hoe je zuurdesem kan maken. Dan kunnen anderen het ook eens proberen, mocht je er zin in hebben.

Hoe maak ik zuurdesem:

Benodigdheden:

• meel
• water
• glazen pot
• pollepel

Ik heb deze keer gebruik gemaakt van roggemeel. Maar het lukt net zo goed met witte bloem of andere soorten meel. Als het maar niet al te grof is.

Ik maak  gebruik van een glazen appelmoespot. Het kan natuurlijk ook in andere bakken of schalen, maar zo'n hoge pot vind ik wel handig. omdat je daarin goed kan zien of de boel flink is gerezen of niet.

Er bestaan geen vaste regels, ik probeer zelf ook maar wat en wonderbaarlijk genoeg lukt het nog ook.

Dag 1:

De eerste dag doe ik er niet meer dan 2 eetlepels meel en 2 eetlepels water in.

Goed roeren, totdat er een dikke pap ontstaat. Daarna zet je de pot opzij en kijkt er de rest van de dag niet meer naar om.

Dag 2:
Gooi er weer 2 eetlepels meel in en nu 3 eetlepels water erbij.

Ik vond het net wat te dik worden, de substantie moet wel lekker smeuig blijven, daarom heb ik er wat meer water bij gedaan.

Zet de pot weer ergens neer en doe er verder niks mee.

Dag 3:
Ik begin al actie te zien! Dat is snel zeg. Op het oppervlakte van de zuurdesem beginnen kleine belletjes te vormen, een teken dat de boel begint te gisten.

Weer 2 eetlepels meel erbij en 4 eetlepels water. Alles weer goed doorroeren tot een smeuig geheel.

Dag 4:
Aangezien de melkzuurbacterien nu flink aan het smullen zijn, ga ik ze belonen met wat meer meel.

Drie eetlepels meel toevoegen met 3 eetlepels water.

En weer goed roeren natuurlijk.

Dag 5:
En nog maar eens extra verwennen. Nu met 4 eetlepels meel en 6 eetlepels water.

Nadat alles goed is doorgeroerd weer opzij gezet. Nu maar eens afwachten wat er gaat gebeuren.

Dag 6:
Nog meer bubbels! Allemaal scheetjes van die melkzuurbacterien, ze doen goed hun best.

Ik heb niets meer toegevoegd, alleen goed doorgeroerd en weer opzij gezet.

Dag 7:
Bingo! Er is zoveel gisting opgetreden dat de pot bijna tot aan de rand vol zat met zuurdesem, gewoon door alle bubbels en borrels omhoog gekomen.

Ik wilde er een foto van maken, maar doordat ik de pot iets te hard neerzette, zakte alles in elkaar. Maar je kan op de foto nog wel zien hoe hoog de massa is gekomen in de pot.

Het zuurdesem is nu klaar.

Wanneer het zuurdesem actief is, dan is het ook de beste tijd om ermee aan de slag te gaan. De melkzuurbacterien hebben er dan zin in, dus gaan ze maar wat graag aan de slag.

Je kan de inhoud van de pot omkiepen in een schaal. Daarna water in de pot laten lopen, dit water kan je dan ook gebruiken om het zetsel te gaan maken.

Kijk bij mijn andere berichten hoe je verder te werk kan gaan:

Zuurdesem: Het zetsel.
Zuurdesem: Het deeg
Zuurdesem: Het brood

Je hoeft niet precies hetzelfde te werk te gaan. Als je maar de volgende dingen onthoudt:

• steeds een beetje meel en water toevoegen
• goed roeren
• en wordt de boel actiever, dan grotere hoeveelheden meel toevoegen

Succes!

Mocht je zelf ook zuurdesem proberen te maken, laat dan eens weten hoe het is afgelopen. Daar ben ik wel benieuwd naar.

Brood, vogels en de tuin

Zo, dat was een lekker weekend, al zeg ik het zelf.

Het hoeft absoluut niet ingewikkeld te zijn, om een fijn weekend te hebben. Kleine dingetjes zijn meer dan genoeg om een fijn gevoel te krijgen.

Zoals een prachtig, heerlijk geurend zuurdesembrood!

En tijdens het ontbijt kijk ik naar buiten en zie daar allerlei vogels achter in de tuin, eten van de vetbollen en broodkruimels. Er zijn nooit veel verschillende soorten te zien, een pimpelmeesje, koolmeesjes, een roodborstje, wat merels en duiven.

Maar deze keer zat er een aparte snuiter tussen. Dus verrekijker erbij en het vogelboekje. Bleek het een kramsvogel te zijn! Woehoe! Een nieuwe gast in de tuin dus.

(foto is van Wikipedia, niet van mij)

En verder hebben we een bezoek aan de Boerenbond gebracht, op zoek naar een leuke aanbieding in verband met onze moestuin.

Ik heb vorig jaar al flink geproefd aan Square Foot Gardening en dat beviel me prima. Alleen schipperde ik nog met vakjes in de tuin, ik kon niet overal goed bij, dan is het wat handiger is om de vierkante bakken te gebruiken.

Laat de Boerenbond die nou net kant en klaar in de aanbieding hebben!

Ja, ik weet het. Het kan allemaal veel goedkoper, gewoon hout bij de Praxis halen, of gratis bij de stort. Dan scheelt het vast wat euro's. Maar toch, dan maar iets meer betalen voor het gemak en meteen aan de slag met tuinieren. Ik ben niet zo heel erg van de knutsel.

Dus hebben we lekker zitten nadenken over de inrichting van onze tuin en uiteindelijk tot de conclusie gekomen dat we al een prima tuin hebben, daar hoeft niets aan veranderd te worden. Ideaal!

De rest van de tijd lekker aangerommeld in huis. De boekenkast doorgespit, 38 boeken opzij gezet voor op marktplaats, en dat is pas de eerste schifting, er komen er vast nog meer.

Zitten spelen met de zelf geimproviseerde lightbox voor foto's en dat werkte prima.

Nu dus even wat foto's van boeken gemaakt, maar later probeer ik er iets anders mee, andere onderwerpen. Ik ben benieuwd of dat gaat lukken.

Nou ja, verder gewoon aangename dingen gedaan. Gezellig gegeten bij de schoonouders, nog een mooie film op tv gekeken, gewerkt aan een mooi verhaal voor op de adoptielog en nu, tijdens dit schrijven staan er weer 2 broden te bakken in de oven. Een knus thuisweekend.

En dadelijk met nog natte haartjes van de douche gezellig Carcassonnen met mijn geliefde!

Ik zeg:
Dit weekend is geslaagd.

Zuurdesem, het brood

Nu komt het moment supreme!

Het Bakken van het Brood!

Eerst maar eens kijken hoeveel het deeg is gerezen. Op zich niet zo heel veel. De tweede rijs duurt veel langer. Misschien dat ik het de volgende keer ga proberen met 1 keer rijzen. Eens kijken of dat scheelt.

Ik had nog wel een paar uur kunnen wachten totdat het deeg nog meer was gerezen, maar ik heb zin in brood! Dan maar wat kleiner.

Tijd om te bakken:

Eerst de oven voorverwarmen tot 220 graden.
Daarna het deeg op een bakplaat keren en in de oven zetten.
Tesamen met een bakje met wat ijsblokjes.
Hierdoor komt er stoom in de oven wat een lekkere knapperige korst tot gevolg heeft.

Eerst 10 minuten op 220 graden.
Daarna de oven lager zetten op 190 graden voor zo'n 30 tot 40 minuten.

Af en toe de kleur van het brood checken en controleren of hij gaar is, door op de onderkant te kloppen. Als het hol klinkt, dan is het brood gaar!

Eenmaal klaar, laten afkoelen op een rooster.

Nou...dit issem dan:

Hm.

Nog verre van perfect. Een beetje platter geworden tijdens het bakken en veel te veel meel op de buitenkant, ik moet wat minder op de theedoek doen, bij de tweede rijs.
Verder heb ik de bovenkant niet ingesneden, dat ziet er altijd wel leuk uit.

Maar....!

De smaak is heerlijk! Beetje zurige, volle smaak. Daar kan geen supermarktbrood tegenop! En dan die knapperige korst! Dat kraakt zo lekker tussen de tanden, en redelijk luchtig maar toch stevig brood.

Het voordeel van dit brood is dat hij erg lang vers blijft, in tegenstelling tot supermarktbrood. Niet dat wij er profijt van hebben, want binnen twee dagen is dit brood op.

Wanneer ik een mooier exemplaar heb, zal ik er wel over schrijven.
Tot die tijd, blijf ik elke week proberen...

Lees de hele serie:

Zuurdesem maken
Zuurdesem: Het zetsel.
Zuurdesem: Het deeg
Zuurdesem: Het brood

Zuurdesem, het deeg

Goed, gisteravond het zetsel gemaakt, vandaag is het tijd voor het deeg! Nu begint het lekkere kneedwerk, waar het allemaal om draait.

Het zetsel is gedurende de nacht flink gaan werken, in volume toegenomen en op het oppervlak zijn er veel belletjes en prutteltjes te zien. Lekker actief dus, perfect om dan met het deeg te beginnen.

Nu gaan we het deeg maken met de volgende ingredienten:

2 theelepels zout
230 gram tarwebloem of tarwevolkoren (of wat meer)
55 ml lauw water

Eerst gooi ik het meel en zout erbij. Dan begin ik met kneden. Vaak is het zetsel al vochtig genoeg, maar wanneer het deeg droog blijkt te zijn, gooi ik er steeds een eetlepel water erbij. Is het deeg te nat, dan een eetlepel bloem.

En dan kneden, trekken, draaien, een minuut of 10 tot 15, totdat het deeg glad is, niet plakkerig en veerkrachtig.

Nu opzij zetten met een vochtige theedoek of ingevette huishoudfolie en laten rijzen op kamertemeratuur, totdat het deeg in volume is verdubbeld.

Dit is de eerste rijs. Nu kan de lucht eruit worden gedrukt, en haal ik er zo'n 230 gram vanaf en leg ik in de koelkast. Dit wordt het moederdeeg voor het volgende brood. Van de rest maak ik weer een mooie bol en die gaat in een vergiet met een theedoek, bestrooid met meel om weer te gaan rijzen voor de laatste keer.

Vaak gaat hier ook weer een nachtje overheen, totdat het deeg weer flink in volume is toegenomen. Dus morgen de laatste stap!

Denk trouwens niet dat dit veel werk is. Het valt qua tijd reuze mee. De meeste tijd wordt door het deeg zelf besteed met het rijzen. Zelf is het een kwestie van ingredienten klaarzetten, kneden en weer opruimen. Alles bij elkaar zo'n dikke 30 minuten.

Lees de hele serie:

Zuurdesem maken
Zuurdesem: Het zetsel.
Zuurdesem: Het deeg
Zuurdesem: Het brood

Zuurdesem, het zetsel

Elke week probeer ik een zuurdesembrood te maken, totdat ik het echte perfecte brood heb gemaakt! Smaakvol, knapperig, luchtig, geurig. Het water loopt me al in de mond, alleen al als ik eraan denk.

Brood bakken is ook fijn om te doen. Soms in de broodbakmachine, dan is het vooral genieten van de geur van het brood door het huis. Maar het echte werk, met de hand kneden en vormen, dat is nog het fijnst!

Verstand op nul en met je handen in het deeg. De geur van het natte deeg wat dan opstijgt, hoe de plakkerige zooi verandert in een mooie gladde bol. Heerlijk om te doen, vooral wanneer je hoofd vol zit met allerlei gedachten, dan is dit een meditatief moment.

Eerst maar eens het moederdeeg uit de koelkast halen. Het deksel staat echt bol van de gisting, ik denk dat het deeg al een kleine week in de koelkast heeft gestaan.

Nu is het tijd voor de eerstvolgende fase: het maken van het zetsel.

Ik doe het moederdeeg in een kom en daarna de volgende ingredienten erbij:

230 gram volkoren tarwemeel (of tarwebloem, is luchtiger)
water

Vaak gooi ik eerst al het meel in de kom, en daarna beetje bij beetje water erbij doen, net zolang tot er een dikke pap ontstaat, dat nog net is te roeren met de lepel.

Daarna afdekken met een vochtige theedoek of ingevet huishoudfolie en opzij zetten.
Ergens op kamertemperatuur op een niet al te tochtig plekje. En dan is het wachten, totdat het zetsel flink gaat werken.

Vaak maak ik het 's avonds en dan is het klaar voor de volgende ochtend.

Lees de hele serie:

Zuurdesem maken
Zuurdesem: Het zetsel.
Zuurdesem: Het deeg
Zuurdesem: Het brood