Meel van de molen - het vervolg

"We leven met de wind, maar niet van de wind!"

Dat vertelde een molenaar mij aan de telefoon, tijdens mijn zoektocht naar biologisch meel uit de directe buurt. Zowiezo een leuke uitdrukking, maar er zat natuurlijk wel een betekenis achter.

Waarom de molens niet meer malen

Het kwam erop neer dat de meeste molens misschien wel af en toe wat graan of koren malen, maar het is nooit genoeg om rendabel te zijn.

Zie het maar voor je, zo'n grote molen begint te leven. De wielen, raderen en allerlei andere mechanismes beginnen krakend te draaien. De maalstenen draaien en vergruizen het graan tot meel. Alles stoft, wordt wit. Er gebeurt van alles.

En is er eenmaal meel geproduceerd, dan moet de boel weer worden schoongemaakt, opgeruimd, ingepakt en voorbereid worden voor de eventuele volgende beurt.

Een hoop werk, voor een paar zakjes meel die je verkoopt aan particulieren. Het kost tijd voor de molenaar, tijd om schoon te maken, de boel moet draaiende blijven, onderhoud. En vaak zijn het vrijwilligers die de molen draaiende houden.

Dan moet je nog een afzetpunt vinden, voldoende klandizie en het moet ook nog eens voldoende geld opbrengen om het allemaal te bekostigen. Dat is niet niks.

Kortom, het kost veel, maar levert weinig op.

En zeker als je moet concurreren tegen de moderne bedrijven die razendsnel meel leveren, goedkoop en van goede kwaliteit. Misschien zelfs beter, omdat de stenen in een molen grover malen dan de industriële versies.

Terug naar het begin

Daar sta ik dan, met mijn hopeloos romantisch idee van meel, gemalen in een prachtige ouderwetse molen uit de buurt. Dat doet zeer! Dit zijn niet de Middeleeuwen! We leven in moderne tijden nu. Het gaat niet om nostalgie, ambacht en liefde voor een product. Het gaat om geld, winstgevendheid, efficiency en massaproductie.

Er was geen molen in het rijtje dat zijn eigen meel leverde. Hoogstens 1 soort meel, als aanvulling, maar de meeste meel in de molenwinkels komt van andere plaatsen. Wel van molens uit Nederland, dat wel.

Maar... ik ben niet zorgvuldig geweest.

We gaan even terug naar het begin, de Genneper Watermolen. Daar was mij verteld dat het meel uit Frankrijk werd gehaald. Toch wilde ik er wat meer van weten, bijvoorbeeld waar uit Frankrijk dan wel?

'Frankrijk?' zei de dame achter de toonbank. 'Dat geldt misschien voor sommige soorten meel, maar de grote 5 kilo zakken met professioneel meel komen gewoon uit Nederland hoor. We werken samen met 7 molens uit Nederland, die het meel leveren.'

Oh! Dat maakt de hele kwestie ineens totaal anders. Het komt gewoon uit Nederland!

Dat betekent dat ik niet meer verder hoef te zoeken. Graag wilde ik weten welke molenaars dat zijn, maar dat kon ze me niet vertellen. Maar daar kom ik nog wel achter. En welke meelsoorten dan uit Frankrijk kwamen, wist ze ook niet precies, maar in ieder geval niet de zakken 'Professioneel Meel van de Moolenaar'.

Mooi.

Kortom, ik kan gewoon bij mijn oude vertrouwde molen blijven.

Het is wel een leuke zoektocht geweest. Een paar molens bezocht en bekeken, gesproken met een molenaar, nieuwe dingen geleerd. Meer waardering voor de herkomst van mijn eten. En meer waardering voor de (vrijwillige) molenaars.

Missie geslaagd!

Het antwoord.

Wauw. Wat een reacties!

Wat fijn dat iedereen zo goed meedenkt. En ik denk dat ik dankzij jullie nu wel weet wat het geval voorstelt. Na even wat rondkijken op Internet weet ik het zeker.

Het is inderdaad een zinken weckketel.

Er werd ook aan een wasketel gedacht, en ik snap de verwarring, hij lijkt er best wel veel op. En wie weet, misschien dat ze vroeger een weckketel net zo goed voor de was hebben gebruikt, je weet het maar nooit.

Fijn om te weten!

Maar dit betekent niet dat ik nu aan het wecken ga beginnen.

Ten eerste zie ik niet hoe ik die ketel op het fornuis krijg, volgens mij duurt het een eeuwigheid voordat ik de boel aan de kook krijg. Plus is de bodem nogal bol, doordat het water in de ketel is bevroren tijdens de winter.

En ten tweede is de opbrengst van de moestuin niet zodanig dat ik een hele ketel aan weckpotten kan vullen.

Dus gaat deze weckketel binnenkort door het leven als bloembak!
(alhoewel het wel een beetje zeer doet om gaten in de bodem te boren)

En wat is nu dat andere raadplaatje?

Er waren een paar mensen die het goed hadden geraden:

Jodenvet!

Ook wel bekend als borsthoning, borstplaat, sikkevet, bokkevet of massé. En ook wel eens genoemd als druivensuiker, maar er bestaat de kans dat het ook echt druivensuiker was. Dat is wat verwarrend.

Jaaa, jeugdsentiment. van die harde brokken. Ik weet nog, als klein mannetje, met een paar centen naar de bakker, en daar allerlei snoep kopen. Zwart-wit, velletjes eetpapier, schuimblokken, stroopsoldaatjes, trekdrop, toverballen, zoethout, Musketiers (van die gevlochten chocolade carameldingen), drop en dus ook jodenvet.

Eh... dit klinkt alsof ik oud ben, zo'n opaatje dat altijd over vroeger vertelde, toen alles nog een halve cent kostte. Maar zo lang geleden is dat nog niet hoor. Echt niet! Geloof me! Echt!

In ieder geval heb ik weer even kunnen proeven van die ouderwetse smaak. En ik vind het nog net zo lekker als vroeger. Ik denk dat ik nog wel vaker wat ga kopen.

Voor de mensen in het Brabantse, HIER haal ik de jodenvet, naast de meest lekkere chocolade die er bestaat, maar dat terzijde.

Heel erg bedankt voor het meedenken en de vele reacties. Ik vond het erg leuk.

Hulp gevraagd: Wie weet wat dit is?

Het mooie van Internet is, dat er zoveel mensen met elkaar zijn verbonden. En al die mensen bij elkaar, hebben heel veel kennis, waar je gebruik van kan maken.

Dus dat ga ik nu proberen. Lieve lezers, kunnen jullie me helpen?

Al een tijdje hebben we een soort emmer in de tuin staan. Ik wil er misschien een pot van maken, om planten in te doen. Maar eerst wil ik weten wat het eigenlijk precies is. Misschien dat het de moeite waard is om het te gebruiken waarvoor het oorspronkelijk is bedoeld.

Wie weet waar dit voor dient? Wat kan je ermee?

De emmer met de deksel erop.

In de pot zit een soort van eh... ding. (en regenwater)

Eenmaal eruit is het duidelijker. Het is nog steeds een soort van ding. Maar nu met een bodem eraan vast, met gaatjes.

Alles bij elkaar. Wat zou het zijn?

Ik ben benieuwd of iemand het weet!

Als extra bonus, nog een raadplaatje. Ik weet al wat het is, want ik had er nog veel meer van, dit is het laatste exemplaar. De rest is op! Dit is jeugdsentiment voor mij. Herkennen jullie het?

PS: Ondertussen is het antwoord bekend.

Mini Moestuin perikelen

Toen we thuis kwamen van onze vakantie zag ik een heel oerwoud aan plantjes op de vensterbank staan. De tomatenplanten, komkommers, broccoli, koolrabi en aubergines waren gigantisch gegroeid. Zo groot zelfs, dat we besloten om de boel snel buiten te zetten in potten en over te planten in de bakken.

Dat was niet slim.

In onze gedachten zaten we nog op het zonnige Tenerife. Lekker warm en aangenaam. 's Nachts slapen onder een laken, omdat het zo warm was. Maar we stonden er niet echt bij stil, dat het in ons eigen landje nog kan vriezen.

En ja hoor. Na een dag lekker in de tuin hebben gewerkt, alles geplant, vroor het diezelfde nacht flink!

Het gevolg:

Zielige aubergineplantjes, dat komt nooit meer goed.

Ook de broccoli oogst zal mager zijn dit jaar:

Misschien dat de tomaat nog kan herstellen, maar ook die ziet er niet goed uit.

Verder hebben we de twee Square Foot Garden (SFG) bakken verzorgd en aangevuld. Dat was echt zo gepiept, er groeide nergens onkruid en je kan overal makkelijk bij. Ik vind SFG echt geweldig werken!

De eerste bak van links naar rechts en van boven naar beneden:

Spinazie, ui, spinazie, prei
Radijs, wortel, radijs, wortel
Knoflook, kropsla, raapsteel, kropsla
Knoflook, bieslook, pluksla, pluksla

De bieslook doet niet veel, ik denk dat de zaden niet meer goed zijn. Misschien dat ik ze beter in een potje kan gaan kweken.

Alles een beetje uitgedund en lekker verder laten groeien. De raapsteeltjes doen het prima, dat zal vast de eerste oogst worden.

De tweede bak was nog leeg, zo voor de vakantie. Daar hebben we dus de plantjes in gezet die binnen in een potje stonden. En verder andere groenten bijgezaaid.

Ik weet zo even niet welke groenten het zijn. Ik heb mijn lijstje niet bij de hand. Dus een gok uit het hoofd:

Koolrabi, broccoli 3 x
Koolrabi, gereserveerd voor prei (staat nog binnen), aubergine, snijbiet
eh...eh.. ik weet het echt niet meer
meer pluksla en kropsla in ieder geval
bietjes, rammenas, de rest weet ik niet meer
daar kom ik nog op terug.

En verder hebben we gewoon lekker genoten van de tuin. Een laagstam perenboompje geplant, dus ik ben benieuwd wat deze ons gaat opleveren. Maar dat zal volgend jaar pas gaan spelen.

En verder zagen we ook een onverwachte gast in de tuin!

Een wonder, want hij zat op het gras, dat we een paar seconden daarvoor pas hadden gemaaid. Hij had al zijn pootjes nog en hopte vrolijk door de tuin. Vreemd, nergens water in de buurt, in de stad.

We hebben hem maar lekker laten rondspringen, hopelijk gaat het goed met hem en leeft hij nog. Een hele kluif met een hoop katten in de buurt.

Lokaal koren op de lokale molen

Ik heb heel veel inspiratie gekregen, van een boek. Bij de meesten vast wel bekend, en zo niet, dan moet je meteen naar de bieb rennen en het lezen:

No-Impact man van Colin Beavan

Geweldig, herkenbaar, confronterend en ook de nodige humor. Ik vertel er een andere keer veel meer over. Het heeft zoveel raakvlakken, dat ik er een hele weblog vol over kan schrijven. Maar Colin doet al hetzelfde en veel beter ook, klik hier om naar zijn weblog te gaan.

Leuk detail, ik begon met het boek toen ik pas geleden in het vliegtuig zat. Enig schuldgevoel was wel aanwezig, moet ik zeggen. Ook zonder boek al, maar dat terzijde.

Maar goed, in het boek vertelt hij over lokaal eten. Ook op zijn weblog legt hij uit wat zijn regels en redenen zijn in verband met voedsel.

Het komt er op neer, dat je probeert om je voedsel van zo dichtbij mogelijk te halen. En dan niet in de dichtstbijzijnde supermarkt, maar zo dichtbij mogelijk geteeld, geoogst, gegroeid, enzovoort. En dan ook nog het liefst biologisch of zo gezond mogelijk.

Ik moet toegeven, ik ben er al een tijd mee bezig. Steeds vaker stond ik me te verbazen in de Natuurwinkel notabene, hoeveel groente er uit verre regionen kwam. Sperzieboontjes uit Egypte, Aubergine en tomaten uit Israel, Courgette uit Frankrijk. Sterker nog, er waren maar een paar groenten uit Nederland, het meerendeel dus niet!

Dat kan beter. Veel beter.

Dus langzaam aan ben ik begonnen om ons eten van dichterbij te halen. Daarom ook het moestuintje, of de zorgboerderij in de buurt. En hoe meer ik ermee bezig ben, hoe leuker het wordt. Ik krijg er echt een voldaan gevoel van, wanneer ik weer iets vind dat in de buurt ligt en waar ik relatief gemakkelijk naar toe kan.

En het hoeft echt niet zo dat al ons eten ineens lokaal wordt, of dat we ineens nooit meer kiwi's of sinaasappels eten. Maar het lijkt me wel een uitdaging om zoveel mogelijk lokaal te eten. En natuurlijk houd ik dat bij op de weblog.

De eerstvolgende uitdaging:

Meel!

Ik haal gewoonlijk het meel voor brood bakken van de Genneper Watermolen in Eindhoven.

Heel naïef van mij, ondanks dat de molen zelf niet maalt, dacht ik dat het meel toch uit de buurt zou komen. Maar toen ik daar om vroeg, werd mij met trots verteld dat het meel uit Frankrijk kwam, speciaal geselecteerd.

Het meel is dan ook prima, ik gebruik het al jaren naar tevredenheid. Maar toch ga ik eens beter rondkijken, zijn er molens in de buurt die het meel zelf malen en ook het koren uit de buurt gebruiken?

Via de pagina http://molen.startpagina.nl/ zie ik precies welke molens er in de buurt liggen. En kan ik op de bijbehorende websites zien of ze ook meel malen en verkopen.

De Roosdonck te Nuenen (afstand 11 kilometer)
Open zaterdag: 10.00 uur - 15.00 uur

De Bijenkorf te Gemert Bakel (afstand 11 kilometer)
Open zaterdag van 13.00 uur tot 16.00

Holten's molen in Deurne (afstand 13 kilometer)
Open op maandag 20.00 - 22.00 en iedere 1e en 3e zondag van de maand van 13.00-16.00 uur.

Korenmolen 't Nupke in Geldrop (afstand 16 kilometer)
Open zaterdag: van 10.00 tot maximaal 16.00 uur

Ik ga snel een rondje bellen, mailen en misschien wel een bezoekje brengen om te kijken of zij me verder kunnen helpen hiermee.

Wordt vervolgd!